**शेतकऱ्यांनो, आता या ‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६’चा लाभ घ्या आणि कर्जाच्या ओझ्यातून मुक्त व्हा!**
महाराष्ट्र शासनाने राज्यातील लाखो शेतकऱ्यांचे कर्जमाफीचे स्वप्न साकार करण्यासाठी **‘पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना २०२६’** लागू केली आहे. ही योजना राज्याच्या इतिहासातील सर्वात मोठ्या कर्जमाफी योजनांपैकी एक आहे, ज्यासाठी सरकारने सुमारे **३६,५८५ कोटी रुपये** (नवीन बदलांनंतर एकूण खर्च सुमारे ४०,९८० कोटी रुपये) इतका प्रचंड निधी मंजूर केला आहे. या योजनेमुळे राज्यातील सुमारे **५६ लाख शेतकरी कुटुंबे** थेट लाभार्थी होणार आहेत.
### **कोणाला मिळणार लाभ? (पात्रता निकष)**
ही योजना शेतकऱ्यांच्या वेगवेगळ्या गरजा लक्षात घेऊन तयार करण्यात आली आहे. योजनेचे तीन मुख्य घटक आहेत:
१. **कर्ज माफी (Loan Waiver):**
* १ एप्रिल २०१९ ते ३१ मार्च २०२५ या कालावधीत घेतलेले आणि ३० सप्टेंबर २०२५ पर्यंत बकाया असलेले व ३१ मार्च २०२६ पर्यंत न भरलेले अल्पकालीन फसल कर्ज या योजनेत समाविष्ट आहे.
* **सर्वात महत्त्वाची बातमी:** आता कर्जमाफीसाठी कर्जाची रक्कम नेमकी २ लाख रुपये असण्याची अट काढून टाकण्यात आली आहे. याचा अर्थ, ज्या शेतकऱ्यांचे बकाया कर्ज २ लाख रुपयांपेक्षा किंचित जास्त आहे, त्यांनाही योजनेचा लाभ मिळू शकतो.
२. **एकरकमी सेटलमेंट (One-Time Settlement - OTS):**
* ज्या शेतकऱ्यांचे एकूण बकाया कर्ज (व्याजासह) २ लाख रुपयांपेक्षा जास्त असेल, त्यांना **OTS** चा पर्याय देण्यात आला आहे.
* अशा शेतकऱ्यांना २ लाख रुपयांपेक्षा जास्तीची रक्कम ३१ मार्च २०२७ पर्यंत बँकेत भरावी लागेल. जास्तीची रक्कम भरल्यानंतर सरकार त्यांच्या कर्ज खात्यात थेट २ लाख रुपये जमा करेल.
३. **प्रोत्साहन लाभ (Incentive Benefit):**
* ज्या शेतकऱ्यांनी आपले कर्ज नियमितपणे परत केले आहे, त्यांना प्रोत्साहन म्हणून **५०,००० रुपये** देण्यात येणार होते. आता यात मोठा दिलासा देताना, २०१९ च्या ‘महात्मा ज्योतिराव फुले कर्जमाफी योजने’अंतर्गत लाभ घेतलेल्या सुमारे १२ लाख शेतकऱ्यांना आता केवळ ५०,००० रुपयांऐवजी **पूर्ण २ लाख रुपयांची कर्जमाफी** दिली जाणार आहे.
* शिवाय, प्रोत्साहन मिळण्यासाठी आता फक्त २०२६-२७ मध्ये कर्ज फेडणे बंधनकारक नसून, मागील कोणत्याही दोन वर्षांत कर्ज फेडलेल्या शेतकऱ्यांनाही हा लाभ मिळेल.
### **या व्यक्तींना लाभ मिळणार नाही (अपात्रता)**
सरकारने या योजनेतून काही विशिष्ट श्रेणीतील व्यक्तींना वगळले आहे. जर आपण...
* **आमदार / खासदार** (माजी किंवा विद्यमान)
* **सरकारी / निम-सरकारी कर्मचारी** (सेवानिवृत्त किंवा कार्यरत)
* **आयकर भरणारे** (ज्यांचे शेतीव्यतिरिक्त उत्पन्न आहे)
* **सहकारी संस्थांचे (बँका, साखर कारखाने इ.) पदाधिकारी किंवा कर्मचारी** (ज्यांचा पगार २५,००० रुपयांपेक्षा जास्त आहे)
...तर आपण या योजनेसाठी पात्र ठरणार नाही.
### **लाभ कसा मिळेल? (अर्ज प्रक्रिया)**
शासनाने या योजनेची अंमलबजावणी पारदर्शक आणि डिजिटल पद्धतीने करण्याचा निर्णय घेतला आहे. ही प्रक्रिया समजून घ्या:
१. **यादी तपासा:** सर्व पात्र शेतकऱ्यांची यादी **ग्रामपंचायत, बँका** आणि **सहकारी संस्थां** येथे प्रदर्शित केली जाईल.
२. **एसएमएस सूचना:** पात्र शेतकऱ्यांना त्यांच्या नोंदणीकृत मोबाइल क्रमांकावर **एसएमएस** द्वारे सूचना पाठवली जाईल.
३. **आधार प्रमाणीकरण:** एसएमएस मिळाल्यानंतर, शेतकऱ्यांनी **आधार प्रमाणीकरण** करणे अनिवार्य आहे. हे प्रमाणीकरण राज्यभरातील सुमारे **३२,००० ‘आपले सरकार सेवा केंद्र’** वर जाऊन करता येईल.
४. **Agristack नोंदणी:** आधार प्रमाणीकरणापूर्वी **Agristack** प्लॅटफॉर्मवर नोंदणी करणे बंधनकारक आहे.
५. **थेट लाभ हस्तांतरण (DBT):** सर्व प्रक्रिया यशस्वीपणे पूर्ण झाल्यावर, कर्जमाफीची रक्कम **थेट लाभ हस्तांतरण (DBT)** प्रणालीद्वारे शेतकऱ्याच्या बँक खात्यात जमा केली जाईल.
### **विशेष माहिती (महत्त्वाचे अपडेट्स)**
* **प्रथम यादी:** योजनेची पहिली यादी २२ जुलै २०२६ रोजी प्रसिद्ध करण्यात आली, ज्यामध्ये ७ जिल्ह्यांतील ५३३ शेतकऱ्यांचा समावेश होता.
* **मुदतवाढ:** ज्या शेतकऱ्यांचे कर्ज २ लाखांपेक्षा जास्त आहे, त्यांना जास्तीची रक्कम भरण्यासाठी ३१ मार्च २०२७ पर्यंतची मुदत देण्यात आली आहे.
* **जमिनीशिवाय शेतकरी:** शासनाने अशा २.३१ लाख शेतकऱ्यांना ओळखण्याची मोहीम सुरू केली आहे, जे प्रत्यक्षात शेती करतात परंतु त्यांच्या नावे जमीन नोंद नाही. अशा शेतकऱ्यांनाही **‘किसान आयडी’** देऊन योजनेच्या कक्षेत आणले जाईल.
ही योजना शेतकऱ्यांच्या पाठीवरचे कर्जाचे डोंगर हलवणारी ठरेल. आपण पात्र आहात का ते त्वरित तपासा आणि या ऐतिहासिक योजनेचा लाभ घ्या. अधिक माहितीसाठी जिल्हा उपविभागीय अधिकारी (Dy. SP) किंवा आपल्या जवळील ‘आपले सरकार सेवा केंद्रा’शी संपर्क साधा.
